Airco vermogen berekenen (kW per m²)

Vul de oppervlakte van de kamer en de isolatie van de woning in. Kies bij bovenste verdieping, plafondhoogte, zon enzovoort wat bij je kamer past; die keuzes worden als correctiefactoren meegerekend (weet je het niet, laat dan de standaardwaarden staan).

Eenheden

Wat wil je berekenen?

Oppervlakte van de kamer (m²)

Eenheid van oppervlakte

Isolatie van de woning

Koelvermogen van de airco (kW)

Verwarmingsvermogen (kW, optioneel)

Koelvermogen per m² (W, optioneel)

Verwarmingsvermogen per m² (W, optioneel)

Bovenste verdieping of direct onder het dak

Plafondhoogte

Zon en ramen (koelen)

Kamer met open keuken

Klimaat (verwarmen)

Andere correctiefactor (optioneel)

Als de velden voor het vermogen per m² leeg zijn, geldt de standaardwaarde van het isolatieniveau (koelen en verwarmen: 100 W/m² voor een gemiddeld geïsoleerde woning, 75 W/m² voor een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning). Dit zijn gangbare richtwaarden in Nederland bij een plafondhoogte van ongeveer 2,5 m. Alle correctiefactoren zijn richtwaarden.

Resultaat en grafiek

Vul links de oppervlakte van de kamer en de isolatie van je woning in en klik op “Berekenen”. Hier verschijnen het benodigde vermogen (kW), het passende airco-vermogen en een grafiek.

Inhoudsopgave

[ SLUITEN ]

Wat je op deze pagina kunt doen
Waarvoor is deze berekening handig?
Zo werkt het
Formule
Symbolen en begrippen
- Symbolen
- Begrippen
Handig om vooraf te weten
Berekenen met Excel
Berekenen met Google Spreadsheets
Berekenen met Python
De formule in LaTeX en andere wiskundenotaties (om te kopiëren)
Zo laat je ChatGPT de berekening doen
Kenmerken van DataChef
Gerelateerde functies
Alle rekenmachines van NumberChef

Wat je op deze pagina kunt doen

Vul de oppervlakte van de kamer in m² in en kies hoe goed je woning is geïsoleerd: je ziet meteen het benodigde koelvermogen en verwarmingsvermogen in kW, plus het bijpassende airco-vermogen (2,0; 2,5; 3,5; 5,0 kW enzovoort)
Kies de omstandigheden van de kamer (bovenste verdieping, plafondhoogte, veel zon, open keuken, strenge winter) en het vermogen wordt aangepast met een correctiefactor (de factoren zijn richtwaarden en je kunt ze zelf aanpassen)
Andersom kan het ook: vul het vermogen van een airco in (kW) en je ziet hoeveel m² hij aankan in een gemiddeld en in een goed geïsoleerde woning
Een grafiek zet het benodigde vermogen uit tegen de oppervlakte (een lijn per isolatieniveau), met de gangbare vermogens (2,0; 2,5; 3,5 kW …): zo zie je in één oogopslag waar jouw kamer zit
De vuistregel in W/m², een uitleg van de formules en formules om te kopiëren naar Excel, Google Spreadsheets en Python staan ook op deze pagina

De uitkomst is een richtwaarde. De vuistregel in W/m² gaat uit van een gewone kamer (plafondhoogte ongeveer 2,5 m); het vermogen dat je echt nodig hebt hangt af van isolatie, raamoppervlak, ligging en klimaat. Vraag bij een aankoop altijd advies aan de installateur en laat bij een grotere installatie een warmteverliesberekening maken. Deze pagina beantwoordt alleen de vraag “welk vermogen heb ik nodig?”. Voor de stroomkosten gebruik je de rekenmachine voor de stroomkosten van een airco.

Waarvoor is deze berekening handig?

Per kamer het vermogen kiezen bij een verhuizing of verbouwing

Om een nieuwe woning uit te rusten, bereken je per kamer het benodigde vermogen en koppel je dat aan een gangbaar vermogen. Bijvoorbeeld in een nieuwbouwappartement (BENG): een slaapkamer van 12 m² vraagt \(12 \times 75 \div 1.000 = 0{,}9\) kW, dus het kleinste model (2,0 kW) volstaat; een woonkamer van 35 m² met open keuken (factor 1,1) vraagt \(35 \times 75 \times 1{,}1 \div 1.000 \approx 2{,}89\) kW, dus een model van 3,5 kW.
Elke stap omhoog in vermogen kost meer: als je vooraf weet welke kamer welk vermogen vraagt, kun je offertes beter vergelijken.

Nagaan of een kamer warm blijft omdat de airco te klein is

Als een kamer tijdens een hittegolf nooit de ingestelde temperatuur haalt, is de airco vaak te klein voor de kamer. In een woonkamer van 35 m² in een gemiddeld geïsoleerde woning met een airco van 2,5 kW is eigenlijk \(35 \times 100 \div 1.000 = 3{,}5\) kW nodig: het apparaat heeft maar ongeveer \(2{,}5 \div 3{,}5 \approx 71\)% van het benodigde vermogen.
Een te kleine airco draait voortdurend op volle kracht en verhoogt ook je stroomrekening. Een veel te krachtig apparaat is ook niet beter: hij slaat vaak aan en uit, ontvochtigt slecht en slijt sneller.

Weten of een airco in een andere kamer kan worden gebruikt

Bij een verhuizing of een andere indeling wil je misschien een airco hergebruiken. Met “Oppervlakte uit vermogen” geeft een airco van 2,5 kW \(2.500 \div 100 = 25\) m² bij gemiddelde isolatie en \(2.500 \div 75 \approx 33{,}3\), dus ongeveer 33 m² bij goede isolatie (naar beneden afgerond op hele m²). Een slaapkamer van 20 m² is geen probleem; een woonkamer van 30 m² in een oudere woning is net te groot.
Bij een split-airco vraagt het verplaatsen om het leegmaken en opnieuw aanleggen van de koelmiddelleidingen. Dat moet een installateur met een STEK-certificaat (F-gassen) doen.

Het vermogen in een offerte controleren

Een offerte van een installateur bevat soms een krachtiger apparaat dan nodig. Voor een woonkamer van 40 m² in een goed geïsoleerde nieuwbouwwoning geeft de vuistregel \(40 \times 75 \div 1.000 = 3{,}0\) kW, dus een airco van 3,5 kW is meestal genoeg; een model van 5,0 kW past eerder bij ongeveer \(5.000 \div 75 \approx 66\) m².
Is het verschil groot, vraag de installateur dan op welke warmteverliesberekening zijn voorstel is gebaseerd (ligging, grote ramen, zolder ...): dat is een goed gespreksonderwerp.

Schatten of een huishoudelijke airco volstaat voor een klein kantoor

Voor een klein kantoor of een bedrijfsruimte, bijvoorbeeld een vergaderruimte van 30 m² in een oud pand, geeft de vuistregel \(30 \times 100 \div 1.000 = 3\) kW. Een ruimte waar veel mensen samenkomen, of met veel computers en verlichting, geeft meer warmte af: neem een andere correctiefactor van ongeveer 1,2, dus \(3 \times 1{,}2 = 3{,}6\) kW en daarmee een model van 5,0 kW. Zo is de kans kleiner dat je net te weinig vermogen hebt.
Boven de 7 kW of in een ruimte met een heel hoog plafond ga je naar professionele klimaatregeling (kanaalairco, VRF-systeem): raadpleeg een adviesbureau of klimaatinstallateur.

Formule

Oppervlakte van de kamer (m²)

Wiskundige notatie (de gebruikelijke schrijfwijze)

\(A\) \(=\) \(L\) \(\times\) \(b\)

In woorden (symbolen vervangen door woorden)

③ oppervlakte \(A\) (m²) \(=\) ① lengte \(L\) (m) \(\times\) ② breedte \(b\) (m)

De formule in woorden

① Neem de lengte \(L\) (m)

② vermenigvuldig die met de breedte \(b\) (m)

③ en je krijgt de oppervlakte \(A\) (m²)

Een eenvoudig voorbeeld

De oppervlakte van een woonkamer van 6 m lang en 5 m breed is

oppervlakte \(A\) (m²) \(=\) lengte (6 m) \(\times\) breedte (5 m)

\(6 \times 5 = 30\)

Het belangrijkste idee

Meet de kamer van muur tot muur en vermenigvuldig. Bij een L-vormige kamer deel je hem op in rechthoeken en tel je de oppervlakten op. Bij een open ruimte (woonkamer met open keuken) tel je de hele oppervlakte op die je wilt koelen. Staat de gebruiksoppervlakte op de plattegrond of in de advertentie van je woning, dan kun je die meteen gebruiken. Deze oppervlakte is het startpunt voor de volgende formules.

Benodigd koelvermogen (kW)

Wiskundige notatie (de gebruikelijke schrijfwijze)

\(Q_{c}\) \(=\) \(A\) \(\times\) \(q_{c}\) \(\times\) \(k_{c}\) \(\div\) \(1000\)

In woorden (symbolen vervangen door woorden)

⑤ benodigd koelvermogen \(Q_c\) (kW) \(=\) ① oppervlakte \(A\) (m²) \(\times\) ② koelvermogen per m² \(q_c\) (W/m²) \(\times\) ③ correctiefactor koelen \(k_c\) \(\div\) ④ 1.000 (W → kW)

De formule in woorden

① Neem de oppervlakte \(A\) (m²)

② vermenigvuldig die met het koelvermogen per m² \(q_c\) (W/m²) om het vermogen te krijgen dat de hele kamer nodig heeft (W),

③ vermenigvuldig dat met de correctiefactor koelen \(k_c\) om rekening te houden met de omstandigheden van de kamer,

④ deel door 1.000 om kilowatt te krijgen

⑤ en je krijgt het benodigde koelvermogen \(Q_c\) (kW)

Een eenvoudig voorbeeld

Het benodigde koelvermogen voor deze woonkamer van 30 m² in een gemiddeld geïsoleerde woning (100 W/m², zonder correctie) is

benodigd koelvermogen \(Q_c\) (kW) \(=\) oppervlakte (30 m²) \(\times\) vermogen per m² (100 W/m²) \(\times\) correctiefactor (1) \(\div\) 1.000

\(30 \times 100 \times 1 \div 1.000 = 3\)

Het belangrijkste idee

Je hebt minstens 3 kW nodig. Kies daarom het kleinste gangbare nominale vermogen dat daaraan voldoet: een airco van 3,5 kW (in de winkel vaak “12.000 BTU” genoemd). Onthoud de regel: “het kleinste vermogen dat minstens gelijk is aan wat je nodig hebt”. Het vermogen per m² is het vermogen (W) dat nodig is om 1 m² kamer te koelen. Deze rekenmachine gebruikt de vuistregel in W/m² die in Nederland gangbaar is bij installateurs en webwinkels: ongeveer 100 W/m² voor een gemiddeld geïsoleerde woning en ongeveer 75 W/m² voor goed geïsoleerde nieuwbouw (BENG), bij een plafondhoogte van ongeveer 2,5 m. Een heel slecht geïsoleerde ruimte, zoals een zolder met een plat dak, kan 125 W/m² vragen. Het is een eenvoudige vuistregel om een eerste idee te krijgen. Laat je een airco plaatsen, vraag de installateur dan om een warmteverliesberekening, die rekening houdt met muren, ramen en ligging.

Benodigd verwarmingsvermogen (kW)

Wiskundige notatie (de gebruikelijke schrijfwijze)

\(Q_{h}\) \(=\) \(A\) \(\times\) \(q_{h}\) \(\times\) \(k_{h}\) \(\div\) \(1000\)

In woorden (symbolen vervangen door woorden)

⑤ benodigd verwarmingsvermogen \(Q_h\) (kW) \(=\) ① oppervlakte \(A\) (m²) \(\times\) ② verwarmingsvermogen per m² \(q_h\) (W/m²) \(\times\) ③ correctiefactor verwarmen \(k_h\) \(\div\) ④ 1.000 (W → kW)

De formule in woorden

① Neem de oppervlakte \(A\) (m²)

② vermenigvuldig die met het verwarmingsvermogen per m² \(q_h\) (W/m²) om het vermogen te krijgen dat nodig is om de hele kamer te verwarmen (W),

③ vermenigvuldig dat met de correctiefactor verwarmen \(k_h\) om rekening te houden met de omstandigheden van de kamer,

④ deel door 1.000 om kilowatt te krijgen

⑤ en je krijgt het benodigde verwarmingsvermogen \(Q_h\) (kW)

Een eenvoudig voorbeeld

Het benodigde verwarmingsvermogen voor dezelfde woonkamer van 30 m² (100 W/m²) bij een strenge winter (×1,2) is

benodigd verwarmingsvermogen \(Q_h\) (kW) \(=\) oppervlakte (30 m²) \(\times\) vermogen per m² (100 W/m²) \(\times\) correctiefactor (1,2) \(\div\) 1.000

\(30 \times 100 \times 1{,}2 \div 1.000 = 3{,}6\)

Het belangrijkste idee

De formule heeft precies dezelfde vorm als voor het koelen: alleen het vermogen per m² en de correctiefactor krijgen de waarden voor het verwarmen. Deze rekenmachine gebruikt voor het verwarmen dezelfde standaardwaarden als voor het koelen (100 en 75 W/m²). Verwarm je met de airco als hoofdverwarming, dan rekenen Nederlandse leveranciers vaak hoger (ongeveer 50 W/m³, dus circa 125 W/m² bij 2,5 m plafondhoogte): kies dan een andere correctiefactor, bijvoorbeeld 1,2. In de winter is het verschil tussen buiten en binnen groot (bijvoorbeeld 0 °C buiten en 20 °C binnen: 20 °C verschil), vandaar de factor 1,2 bij een strenge winter. In dit voorbeeld vraagt het koelen 3 kW, maar het verwarmen 3,6 kW. Verwarm je met een lucht-luchtwarmtepomp (airco die ook verwarmt), controleer dan of het verwarmingsvermogen die waarde haalt. Bij felle vorst geeft een gewone warmtepomp minder vermogen af; kijk dan ook naar modellen die tegen vorst kunnen.

De correctiefactor berekenen

Wiskundige notatie (de gebruikelijke schrijfwijze)

\(k\) \(=\) \(k_{1}\) \(\times\) \(k_{2}\) \(\times\) \(k_{3}\) \(\times\) \(k_{4}\)

In woorden (symbolen vervangen door woorden)

⑤ correctiefactor \(k\) \(=\) ① bovenste verdieping \(k_1\) \(\times\) ② plafondhoogte \(k_2\) \(\times\) ③ zon of klimaat \(k_3\) \(\times\) ④ open keuken \(k_4\)

De formule in woorden

① Neem de factor bovenste verdieping \(k_1\) (1,1 als dat zo is, anders 1)

② vermenigvuldig die met de factor plafondhoogte \(k_2\) (standaard 1, hoog 1,1, open vide 1,2)

③ dan met de factor zon of klimaat \(k_3\) (koelen: 1,1 bij veel zon; verwarmen: 1,2 bij een strenge winter)

④ dan met de factor open keuken \(k_4\) (1,1 als de kamer open is naar de keuken)

⑤ en je krijgt de correctiefactor \(k\) (een omstandigheid die niet van toepassing is telt als 1 en verandert niets)

Een eenvoudig voorbeeld

De correctiefactor voor het koelen van een kamer op de bovenste verdieping (1,1), met een hoog plafond (1,1), normale zon (1) en een open keuken (1,1) is

correctiefactor koelen \(k_c\) \(=\) bovenste verdieping (1,1) \(\times\) hoog plafond (1,1) \(\times\) normale zon (1) \(\times\) open keuken (1,1)

\(1{,}1 \times 1{,}1 \times 1 \times 1{,}1 = 1{,}331\)

Het belangrijkste idee

De correctiefactor geeft aan hoeveel marge je neemt ten opzichte van een gewone kamer. Een factor 1 betekent geen marge, 1,1 betekent 10% extra en 1,331 ongeveer 33% extra vermogen. Gelden er meerdere omstandigheden, dan worden de factoren met elkaar vermenigvuldigd en tellen de marges op. De factor voor koelen \(k_c\) en voor verwarmen \(k_h\) gebruiken niet precies dezelfde omstandigheden. De zon telt alleen mee in de zomer, dus alleen bij het koelen. Een strenge winter telt alleen bij het verwarmen. De bovenste verdieping, de plafondhoogte en de open keuken tellen in beide seizoenen mee, dus in beide factoren. Vul je een andere correctiefactor in, dan telt die ook in beide mee. De waarden 1,1 en 1,2 zijn richtwaarden van deze rekenmachine. Ken je je situatie (een heel goed geïsoleerd huis: minder marge; een oude woning met veel ramen: meer marge), pas het dan aan met de andere correctiefactor.

Oppervlakte die een airco aankan (omgekeerd rekenen)

Wiskundige notatie (de gebruikelijke schrijfwijze)

\(A\) \(=\) \(Q\) \(\times\) \(1000\) \(\div\) \((\) \(q\) \(\times\) \(k\) \()\)

In woorden (symbolen vervangen door woorden)

⑤ te koelen oppervlakte \(A\) (m²) \(=\) ① vermogen van de airco \(Q\) (kW) \(\times\) ② 1.000 (kW → W) \(\div\) \((\) ③ vermogen per m² \(q\) (W/m²) \(\times\) ④ correctiefactor \(k\) \()\)

De formule in woorden

① Neem het vermogen van de airco \(Q\) (kW)

② vermenigvuldig dat met 1.000 om het in watt te krijgen,

③ deel het dan door het product van het vermogen per m² \(q\) (W/m²)

④ en de correctiefactor \(k\) (het gecorrigeerde vermogen per m²)

⑤ en je krijgt de oppervlakte die de airco aankan \(A\) (m²)

Een eenvoudig voorbeeld

De oppervlakte die een airco van 3,5 kW kan koelen in een gemiddeld geïsoleerde woning (100 W/m², zonder correctie) is

te koelen oppervlakte \(A\) (m²) \(=\) koelvermogen (3,5 kW) \(\times\) 1.000 \(\div\) \((\) vermogen per m² (100 W/m²) \(\times\) correctiefactor (1) \()\)

\(3{,}5 \times 1.000 \div (100 \times 1) = 35\)

Het belangrijkste idee

Dit is de formule voor het benodigde koelvermogen, opgelost naar de oppervlakte \(A\) (de formule omgedraaid). In een goed geïsoleerde woning is het 3.500 ÷ 75 ≈ 46,7 (naar beneden afgerond 46): een airco van 3,5 kW kan dus ongeveer 35 m² koelen in een gemiddeld geïsoleerde woning en ongeveer 46 m² in een goed geïsoleerde woning. Dat komt overeen met de tabellen die webwinkels gebruiken (“3,5 kW voor 20 tot 35 m²”). Bij omgekeerd rekenen rondt deze rekenmachine de oppervlakte naar beneden af op hele m² (afronden naar het dichtstbijzijnde getal zou kunnen doen lijken alsof de airco een iets te grote oppervlakte aankan). Vul je ook het verwarmingsvermogen in, dan geeft dezelfde formule met het verwarmingsvermogen per m² en de verwarmingsfactor ook de te verwarmen oppervlakte.

Het benodigde airco-vermogen reken je uit met “oppervlakte (m²) × vermogen per m² (W/m²) × correctiefactor ÷ 1.000” (dat geeft kW). Daarna kies je het kleinste gangbare nominale vermogen dat minstens zo groot is (2,0; 2,5; 3,5; 5,0 kW ...). In Nederland rekent men meestal met ongeveer 100 W/m² voor een gemiddeld geïsoleerde woning en 75 W/m² voor goed geïsoleerde nieuwbouw. Wil je weten welke oppervlakte een airco aankan, dan los je dezelfde formule op naar de oppervlakte.

Symbolen en begrippen

Symbolen

\(A\)	De oppervlakte van de kamer (m²). De letter komt van “area” (oppervlakte).
\(L\), \(b\)	De lengte en de breedte van de kamer (m). Je meet van muur tot muur.
\(q_c\), \(q_h\)	Het koelvermogen en het verwarmingsvermogen per m² (W/m²). De letter \(q\) wordt vaak voor een hoeveelheid warmte gebruikt; de index \(c\) komt van “cooling” (koelen) en \(h\) van “heating” (verwarmen). Standaardwaarden van deze rekenmachine: 100 W/m² (gemiddelde isolatie) en 75 W/m² (goede isolatie), voor koelen en verwarmen.
\(k_c\), \(k_h\)	De correctiefactoren voor koelen en verwarmen. De letter \(k\) wordt vaak voor een factor gebruikt. Je krijgt ze door de factoren \(k_1\) tot en met \(k_4\) van elke omstandigheid te vermenigvuldigen; geldt er niets, dan zijn ze 1.
\(Q_c\), \(Q_h\)	Het benodigde koelvermogen en verwarmingsvermogen (kW). Het is het vermogen per m² \(q\) uitgebreid naar de hele kamer (vermenigvuldigd met de oppervlakte), vandaar de hoofdletter \(Q\) naast de kleine letter \(q\).
\(Q\)	Het vermogen van de airco (kW) in de omgekeerde formule. Met het koelvermogen krijg je de te koelen oppervlakte, met het verwarmingsvermogen de te verwarmen oppervlakte.
kW	De kilowatt, de eenheid voor het vermogen van een airco (de warmte die hij per seconde kan afvoeren of aanvoeren). 1 kW = 1.000 W. Het is dezelfde eenheid als het elektrische vermogen, maar hier meet hij de capaciteit om te koelen of te verwarmen, niet het stroomverbruik.

Begrippen

koelvermogen	Het vermogen van een airco om warmte uit een kamer te halen, in kW. Op het specificatieblad staat het nominale vermogen (bijvoorbeeld 3,5 kW), gemeten onder genormeerde testomstandigheden, vaak met een bereik tussen haakjes (minimum tot maximum).
verwarmingsvermogen	Het vermogen van een airco die ook verwarmt (warmtepomp) om warmte aan te voeren, in kW. Bij hetzelfde model is het meestal iets groter dan het koelvermogen (bijvoorbeeld 3,5 kW koelen en 4,0 kW verwarmen).
vuistregel W/m²	Een snelle methode om het vermogen van een airco of verwarming uit de oppervlakte te schatten. In Nederland rekent men bij installateurs en webwinkels meestal met 100 W/m² voor een gemiddeld geïsoleerde woning en 75 W/m² voor goed geïsoleerde nieuwbouw (BENG), bij een plafondhoogte van ongeveer 2,5 m (vaak uitgedrukt als 30 tot 50 W per m³).
BENG	Bijna energieneutraal gebouw: de energie-eisen voor nieuwbouw in Nederland, verplicht sinds 1 januari 2021. Zulke woningen zijn zeer goed geïsoleerd en hebben minder vermogen per m² nodig.
warmteverliesberekening	Een gedetailleerde berekening van het warmteverlies en de warmtewinst van een woning (muren, ramen, dak, ligging, bewoners), gemaakt door een vakman om verwarming of koeling te dimensioneren. Het is nauwkeuriger dan de vuistregel in W/m².
nominaal vermogen	Het koelvermogen dat de fabrikant opgeeft en waarmee aircos worden ingedeeld. Gangbare vermogens van wandairco’s zijn 2,0; 2,5; 3,5; 5,0 en 7,1 kW; daarboven gaat het vooral om kanaalairco’s en multisplitsystemen (bijvoorbeeld 10 kW).
warmtebelasting	De hoeveelheid warmte die per seconde moet worden afgevoerd (of aangevoerd) om de kamer op de juiste temperatuur te houden. Het is de som van de warmte die door muren en ramen komt, de zon en de warmte van bewoners en apparaten, in watt (W). Het “vermogen per m²” op deze pagina is een schatting ervan voor 1 m². In de zomer spreek je van warmtewinst, in de winter van warmteverlies.
warmtewinst	De warmte die in de zomer de kamer binnenkomt (door muren, ramen, zon, bewoners en apparaten) en die de airco moet afvoeren: de warmtebelasting bij het koelen, in watt (W).
warmteverlies	De warmte die in de winter uit de kamer ontsnapt (door muren, ramen, dak en kieren) en die de verwarming moet aanvullen. Het is de warmtebelasting bij het verwarmen, in watt (W).
correctiefactor	Een vermenigvuldiger die aangeeft hoeveel marge je neemt ten opzichte van een gewone kamer. Je vermenigvuldigt de factoren van elke omstandigheid (bovenste verdieping, plafondhoogte, zon, open keuken, strenge winter). Geldt er niets, dan is hij 1.
lucht-luchtwarmtepomp	Een airco die ook verwarmt door warmte uit de buitenlucht te halen. Hij verwarmt alleen de ruimte waar een binnenunit hangt; voor meer ruimtes heb je meer binnenunits of aircos nodig (Milieu Centraal). Zijn verwarmingsvermogen daalt bij felle vorst; modellen die tegen vorst kunnen houden het beter vast.
BTU	British Thermal Unit, een Angelsaksische eenheid. In de winkel worden aircos vaak aangeduid met hun vermogen in BTU per uur: 9.000 BTU ≈ 2,6 kW, 12.000 BTU ≈ 3,5 kW, 18.000 BTU ≈ 5,3 kW (1 kW ≈ 3.412 BTU/h).

Handig om vooraf te weten

Dit helpt je om de berekening op deze pagina te begrijpen en niet alleen op de knop te drukken.
Loop je vast, dan is terugkeren naar deze onderdelen de kortste weg.

Vermenigvuldigen en delen met decimale getallen (groep 7, 10-11 jaar)	Een vermenigvuldiging met decimale getallen kunnen uitvoeren, zoals \(30 \times 100 \times 1{,}1\) Weten dat delen door 1.000 de komma drie plaatsen naar links verschuift (\(3.300 \div 1.000 = 3{,}3\)) Kunnen delen door een product, zoals \(3.500 \div (100 \times 1{,}2)\)
Procenten en vermenigvuldigingsfactoren (klas 1, 12-13 jaar)	Weten dat “× 1,1” 10% extra betekent en “× 1,2” 20% extra Weten dat twee factoren na elkaar met elkaar worden vermenigvuldigd (\(1{,}1 \times 1{,}2 = 1{,}32\))
Oppervlakte en eenheden omrekenen (groep 6 tot klas 1, 9-13 jaar)	Weten dat k (kilo) 1.000 betekent, dus \(1\,\mathrm{kW} = 1.000\,\mathrm{W}\) Weten dat de oppervlakte van een rechthoek lengte × breedte is, in vierkante meter (m²)
Energie en warmte (natuurkunde, klas 2-3, 13-15 jaar)	Weten dat de watt (W) energie per seconde meet en zowel voor elektriciteit als voor warmte wordt gebruikt Weten dat warmte van warm naar koud gaat, en sneller naarmate het temperatuurverschil groter is (daarom vraagt een strenge winter meer verwarmingsvermogen)

Berekenen met Excel

Kopieer de hele tabel hieronder en plak die in cel A1 van Excel. Het werkt direct.

Tabel om de oppervlakte te berekenen

Lengte (m)	6
Breedte (m)	5
Oppervlakte (m²)	=B1*B2

Tabel om het benodigde koelvermogen (kW) te berekenen

Oppervlakte (m²)	30
Koelvermogen per m² (W/m²)	100
Correctiefactor koelen	1
Benodigd koelvermogen (kW)	=B1B2B3/1000

Tabel om het benodigde verwarmingsvermogen (kW) te berekenen

Oppervlakte (m²)	30
Verwarmingsvermogen per m² (W/m²)	100
Correctiefactor verwarmen	1,2
Benodigd verwarmingsvermogen (kW)	=B1B2B3/1000

Tabel om de correctiefactor te berekenen

Bovenste verdieping	1,1
Plafondhoogte	1,1
Zon (koelen) of klimaat (verwarmen)	1
Open keuken	1,1
Correctiefactor	=B1B2B3*B4

Tabel om de oppervlakte te berekenen die de airco aankan (omgekeerd rekenen)

Vermogen van de airco (kW)	3,5
Vermogen per m² (W/m²)	100
Correctiefactor	1
Oppervlakte die de airco aankan (m²)	=B11000/(B2B3)

Nadat je de tabel hebt geplakt, dienen de bovenste cellen van kolom B als invoer en tonen de gekleurde cellen met een formule het resultaat.
De 1e tabel berekent de oppervlakte van een woonkamer van 6 m bij 5 m: B3 toont 30 (m²). De 2e tabel berekent het koelen voor die woonkamer bij gemiddelde isolatie: B4 toont 3 (kW); het kleinste gangbare vermogen dat minstens zo groot is, is 3,5 kW. De 3e tabel berekent het verwarmen van dezelfde kamer bij een strenge winter: B4 toont 3,6 (kW).
De 4e tabel vermenigvuldigt de factoren: B5 toont 1,331. Zet deze waarde in B3 van de 2e of 3e tabel om het gecorrigeerde vermogen te krijgen. De 5e tabel rekent omgekeerd: bij 3,5 kW en 100 W/m² toont B4 35 (m²). Voor een goed geïsoleerde woning vul je 75 in bij B2.

Berekenen met Google Spreadsheets

Kopieer de hele tabel hieronder en plak die in cel A1 van Google Spreadsheets. Het werkt direct.

Tabel om de oppervlakte te berekenen

Lengte (m)	6
Breedte (m)	5
Oppervlakte (m²)	=B1*B2

Tabel om het benodigde koelvermogen (kW) te berekenen

Oppervlakte (m²)	30
Koelvermogen per m² (W/m²)	100
Correctiefactor koelen	1
Benodigd koelvermogen (kW)	=B1B2B3/1000

Tabel om het benodigde verwarmingsvermogen (kW) te berekenen

Oppervlakte (m²)	30
Verwarmingsvermogen per m² (W/m²)	100
Correctiefactor verwarmen	1,2
Benodigd verwarmingsvermogen (kW)	=B1B2B3/1000

Tabel om de correctiefactor te berekenen

Bovenste verdieping	1,1
Plafondhoogte	1,1
Zon (koelen) of klimaat (verwarmen)	1
Open keuken	1,1
Correctiefactor	=B1B2B3*B4

Tabel om de oppervlakte te berekenen die de airco aankan (omgekeerd rekenen)

Vermogen van de airco (kW)	3,5
Vermogen per m² (W/m²)	100
Correctiefactor	1
Oppervlakte die de airco aankan (m²)	=B11000/(B2B3)

Het zijn alleen vermenigvuldigingen en delingen, dus de formules werken in Google Spreadsheets zoals ze zijn. Kopieer de hele tabel, plak hem in A1 en vervang de waarden in kolom B door die van jouw kamer.

Berekenen met Python

tatami = 30                # oppervlakte van de kamer (m²) (variabelenaam overgenomen uit de oorspronkelijke versie)
is_wood = True             # True: gemiddeld geïsoleerd, False: goed geïsoleerde nieuwbouw
cooling_factor = 1.0       # correctiefactor koelen (bovenste verdieping 1,1 × hoog plafond 1,1 × ...)
heating_factor = 1.0       # correctiefactor verwarmen

# Vermogen per m² (W/m²). Standaardwaarden van deze rekenmachine
cooling_load = 100 if is_wood else 75
heating_load = 100 if is_wood else 75

# Benodigd vermogen (kW) = oppervlakte × vermogen per m² × factor ÷ 1000
cooling_kw = tatami * cooling_load * cooling_factor / 1000
heating_kw = tatami * heating_load * heating_factor / 1000

# Gangbare vermogens (koelvermogen in kW, oppervlakte in m² bij gemiddelde isolatie). Neem de kleinste die volstaat
classes = [(2.0, 20), (2.5, 25), (3.5, 35), (5.0, 50), (7.1, 71), (10.0, 100)]
chosen = next((c for c in classes if c[0] >= cooling_kw), None)

print(f"Benodigd koelvermogen: {cooling_kw:.2f} kW / benodigd verwarmingsvermogen: {heating_kw:.2f} kW")
if chosen:
    print(f"Aanbevolen vermogen: {chosen[0]} kW (ongeveer {chosen[1]} m² bij gemiddelde isolatie)")
else:
    print("Meer dan 10 kW (meerdere aircos of een ontwerp door een vakman)")

Werkt met alleen de standaardbibliotheek. Pas de eerste vier waarden (oppervlakte in m², isolatie, correctiefactoren voor koelen en verwarmen) aan op jouw kamer en start het programma. Voor de woonkamer van 30 m² met gemiddelde isolatie toont het 3 kW voor koelen en verwarmen en een aanbevolen vermogen van 3,5 kW (Python schrijft decimalen met een punt in plaats van een komma).

De formule in LaTeX en andere wiskundenotaties (om te kopiëren)

Oppervlakte van de kamer (m²)

A = L × b

A = L \times b

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
  <mrow>
    <mi>A</mi>
    <mo>=</mo>
    <mi>L</mi>
    <mo>&#xD7;</mo>
    <mi>b</mi>
  </mrow>
</math>

A = L * b

area = length*width

A := L*b;

A = L*b;

A = L×b

Benodigd koelvermogen (kW)

Qc = A × qc × kc ÷ 1000

Q_c = \frac{A \times q_c \times k_c}{1000}

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
  <mrow>
    <msub><mi>Q</mi><mi>c</mi></msub>
    <mo>=</mo>
    <mfrac>
      <mrow><mi>A</mi><mo>&#xD7;</mo><msub><mi>q</mi><mi>c</mi></msub><mo>&#xD7;</mo><msub><mi>k</mi><mi>c</mi></msub></mrow>
      <mn>1000</mn>
    </mfrac>
  </mrow>
</math>

Q_c = (A * q_c * k_c) / 1000

coolingKw = area*coolingLoad*coolingFactor/1000

Q_c := A*q_c*k_c/1000;

Q_c = A*q_c*k_c/1000;

Q_c = (A×q_c×k_c)/1000

Benodigd verwarmingsvermogen (kW)

Qh = A × qh × kh ÷ 1000

Q_h = \frac{A \times q_h \times k_h}{1000}

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
  <mrow>
    <msub><mi>Q</mi><mi>h</mi></msub>
    <mo>=</mo>
    <mfrac>
      <mrow><mi>A</mi><mo>&#xD7;</mo><msub><mi>q</mi><mi>h</mi></msub><mo>&#xD7;</mo><msub><mi>k</mi><mi>h</mi></msub></mrow>
      <mn>1000</mn>
    </mfrac>
  </mrow>
</math>

Q_h = (A * q_h * k_h) / 1000

heatingKw = area*heatingLoad*heatingFactor/1000

Q_h := A*q_h*k_h/1000;

Q_h = A*q_h*k_h/1000;

Q_h = (A×q_h×k_h)/1000

De correctiefactor berekenen

k = k₁ × k₂ × k₃ × k₄

k = k_1 \times k_2 \times k_3 \times k_4

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
  <mrow>
    <mi>k</mi>
    <mo>=</mo>
    <msub><mi>k</mi><mn>1</mn></msub>
    <mo>&#xD7;</mo>
    <msub><mi>k</mi><mn>2</mn></msub>
    <mo>&#xD7;</mo>
    <msub><mi>k</mi><mn>3</mn></msub>
    <mo>&#xD7;</mo>
    <msub><mi>k</mi><mn>4</mn></msub>
  </mrow>
</math>

k = k_1 * k_2 * k_3 * k_4

factor = k1*k2*k3*k4

k := k1*k2*k3*k4;

k = k1*k2*k3*k4;

k = k_1×k_2×k_3×k_4

Oppervlakte die een airco aankan (omgekeerd rekenen)

A = Q × 1000 ÷ (q × k)

A = \frac{Q \times 1000}{q \times k}

<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
  <mrow>
    <mi>A</mi>
    <mo>=</mo>
    <mfrac>
      <mrow><mi>Q</mi><mo>&#xD7;</mo><mn>1000</mn></mrow>
      <mrow><mi>q</mi><mo>&#xD7;</mo><mi>k</mi></mrow>
    </mfrac>
  </mrow>
</math>

A = (Q * 1000) / (q * k)

area = capacityKw*1000/(load*factor)

A := Q*1000/(q*k);

A = Q*1000/(q*k);

A = (Q×1000)/(q×k)

Zo laat je ChatGPT de berekening doen

Je bent een rekenhulp om een airco te kiezen. Voer de volgende berekening uit door echt Python-code uit te voeren en baseer je antwoord alleen op de getallen uit het resultaat van die uitvoering (niet uit je hoofd of met een schatting).

Een kamer is 6 m lang en 5 m breed. Bereken de oppervlakte in m².
Het koelvermogen per m² is 100 W/m² en het verwarmingsvermogen per m² 100 W/m² (gemiddeld geïsoleerde woning). De kamer ligt op de bovenste verdieping (factor 1,1), het plafond is standaard (factor 1), de zon is normaal (factor 1), de kamer is open naar de keuken (factor 1,1) en het klimaat is gematigd (factor 1).
Bereken het benodigde koelvermogen (kW) met “oppervlakte × koelvermogen per m² × correctiefactor koelen ÷ 1000” en het benodigde verwarmingsvermogen (kW) met “oppervlakte × verwarmingsvermogen per m² × correctiefactor verwarmen ÷ 1000”. De factor voor koelen is het product bovenste verdieping × plafond × zon × keuken, en de factor voor verwarmen is het product bovenste verdieping × plafond × keuken × klimaat.
Geef elk van de volgende waarden:
1. De oppervlakte (m²)
2. De correctiefactoren voor koelen en verwarmen
3. Het benodigde koelvermogen en verwarmingsvermogen (kW, afgerond op 2 decimalen)
4. Van de gangbare vermogens 2,0; 2,5; 3,5; 5,0; 7,1 en 10,0 kW het kleinste dat minstens gelijk is aan het benodigde koelvermogen

Laat de gebruikte formules en de getallen uit het resultaat van de uitvoering zien.

Zo werkt het

1

Vul je getallen in

Typ de getallen waarmee je wilt rekenen in de invoervelden
2

Bereken

Klik op de knop “Berekenen”
3

Bekijk het resultaat

Het resultaat verschijnt meteen. Op dezelfde pagina vind je ook de uitwerking van de berekening en de uitleg van de formule