Vul de afstand per maand in, het brandstofverbruik en de brandstofprijs van de benzineauto en het elektrisch verbruik en het stroomtarief van de elektrische auto. Het laadverlies en het prijsverschil zijn optioneel (met het prijsverschil krijg je ook de terugverdientijd).
Een leeg laadverlies telt als 10%. Het prijsverschil is “prijs van de elektrische auto − prijs van de benzineauto”; vul een negatieve waarde in als de elektrische auto goedkoper is (het verschil in wat je echt betaalt, na aftrek van subsidies, geeft een realistischer resultaat). Je werkelijke verbruik (uit je tankbeurten of het gemiddelde in de auto) geeft een realistischer resultaat dan de fabrieksopgave.
Resultaat en grafiek
Vul links de afstand per maand, de verbruiken, de brandstofprijs, het stroomtarief enzovoort in en klik op “Berekenen”. Hier verschijnen het resultaat en een grafiek.
Inhoudsopgave
-
Wat je op deze pagina kunt doen
-
Waarvoor is deze berekening handig?
-
Zo werkt het
-
Formule
-
Symbolen en begrippen
-
Handig om vooraf te weten
-
Berekenen met Excel
-
Berekenen met Google Spreadsheets
-
Berekenen met Python
-
De formule in LaTeX en andere wiskundenotaties (om te kopiëren)
-
Zo laat je ChatGPT de berekening doen
-
Kenmerken van DataChef
-
Gerelateerde functies
-
Alle rekenmachines van NumberChef
Wat je op deze pagina kunt doen
- Vul de afstand per maand in, het brandstofverbruik van de benzineauto (l/100 km of 1 op …), de brandstofprijs (€/l), het elektrisch verbruik van de elektrische auto (kWh/100 km of km/kWh) en het stroomtarief, en je ziet meteen de kosten per km van elke auto, de brandstofkosten (stroomkosten) per maand en per jaar en het verschil
- Vul het laadverlies van de elektrische auto in (het deel van de ingekochte stroom dat niet in de accu aankomt) om te vergelijken met wat je echt betaalt (leeg = 10%)
- Vul het prijsverschil in (prijs van de elektrische auto − prijs van de benzineauto) en je krijgt ook de terugverdientijd: het aantal jaren dat de lagere energiekosten nodig hebben om het prijsverschil terug te verdienen, plus een grafiek van de cumulatieve kosten per jaar (het snijpunt van de twee lijnen is het jaar van terugverdienen)
- Een uitleg van de formules in gewone taal en formules om te kopiëren voor Excel, Google Spreadsheets en Python staan ook op deze pagina
Deze pagina vergelijkt alleen de energiekosten (brandstof en stroom) voor dezelfde afstand. Niet meegeteld zijn motorrijtuigenbelasting (wegenbelasting), verzekering, onderhoud, banden, slijtage van de accu, restwaarde, subsidies (die hangen af van de regels op dat moment) en de aanleg van een laadpunt thuis. Brandstofprijzen en het stroomtarief veranderen in de loop van de tijd en per contract: vul de prijs in van je vaste tankstation en het tarief van je energiecontract (te vinden op je energienota of in de app van je leverancier). Het resultaat is een berekening voor de ingevulde waarden, geen advies over welke auto je moet kiezen. Voor de kosten van het laden van één elektrische auto in detail gebruik je “Kosten van het laden van een elektrische auto berekenen”; voor alleen brandstof “Brandstofkosten berekenen”.
Waarvoor is deze berekening handig?
Het verschil per jaar zien als je twijfelt om voor woon-werkverkeer elektrisch te gaan rijden
Rijd je 1.000 km per maand en vergelijk je een benzineauto van 6,5 l/100 km (benzine € 2,45 per liter) met een elektrische auto van 18 kWh/100 km (stroom € 0,27 per kWh, 10% laadverlies), dan zijn de kosten per km ongeveer € 0,16 voor benzine en € 0,054 voor elektrisch. Per jaar is dat € 1.911 aan brandstof tegen € 648 aan stroom, een verschil van € 1.263 per jaar (dit zijn berekeningen voor deze waarden).
Het bedrag per jaar bekijken in plaats van “hoeveel minder per maand” maakt het makkelijker om het te vergelijken met het prijsverschil en met de andere autokosten. Kost de elektrische auto € 8.000 meer, dan duurt het ongeveer 6,3 jaar voordat alleen de energiebesparing het prijsverschil terugverdient; leg dat naast de tijd dat je de auto wilt houden.
Controleren dat het verschil kleiner is als je weinig rijdt
Met dezelfde twee auto’s heeft iemand die maar 400 km per maand rijdt een verschil van ongeveer € 505 per jaar: het prijsverschil van € 8.000 terugverdienen duurt dan ongeveer 15,8 jaar. Iemand die 3.000 km per maand rijdt, zoals een taxichauffeur of vertegenwoordiger, heeft een verschil van ongeveer € 3.789 per jaar en verdient het verschil in ongeveer 2,1 jaar terug.
Het verschil in energiekosten is recht evenredig met de gereden afstand: “hoeveel kilometer je per jaar rijdt” bepaalt of je profiteert van goedkopere energie. Voor hetzelfde paar auto’s is het verschil heel anders tussen iemand die alleen in het weekend rijdt en iemand die elke dag lange ritten maakt.
Zien hoe het resultaat verandert als je goedkoop of juist duur laadt
Met een dynamisch contract of eigen zonnepanelen kan stroom thuis goedkoper zijn dan het gemiddelde tarief. Reken je met € 0,20 per kWh, dan komen de stroomkosten per jaar van de elektrische auto (1.000 km per maand, 18 kWh/100 km, 10% verlies) uit op ongeveer € 480 en loopt het verschil met de benzineauto (6,5 l/100 km, benzine € 2,45 per liter, € 1.911 per jaar) op tot ongeveer € 1.431 per jaar (controleer de prijzen van je eigen contract).
Kun je daarentegen niet thuis laden en gebruik je vooral dure snelladers (bijvoorbeeld € 0,75 per kWh, met 5% verlies), dan lopen de stroomkosten per jaar op tot ongeveer € 1.705 en daalt het verschil tot ongeveer € 206. Waar je laadt en tegen welke prijs, weegt zwaar mee in de energiekosten van de elektrische auto.
Het prijsverschil en de autokosten op een rij zetten bij het vervangen van een auto
Vergelijk je een hybride van 4,5 l/100 km (benzine € 2,45 per liter) met een elektrische auto van 16 kWh/100 km (€ 0,27 per kWh, 10% verlies) bij 600 km per maand, dan zijn de energiekosten per jaar € 793,80 voor de hybride en ongeveer € 346 voor de elektrische auto, een verschil van ongeveer € 448 per jaar. Kost de elektrische auto € 6.000 meer, dan duurt het ongeveer 13,4 jaar voordat de energiebesparing alleen dat terugverdient: de beslissing hangt ook van andere punten af (subsidies, motorrijtuigenbelasting, onderhoud, garantie op de accu, restwaarde, laadmogelijkheden, geluid enzovoort).
Het resultaat van deze pagina is “alleen het verschil in energiekosten”: tel de andere kosten er zelf bij op of af. Voor wie veel rijdt, is energie het grootste verschil; voor wie weinig rijdt, wegen de andere punten zwaarder.
De energiebegroting van een huishouden of bedrijf opstellen
Een bedrijf met meerdere voertuigen schat de energiekosten voor 2.000 km per maand per voertuig: een dieselbestelbus (6 l/100 km, diesel € 2,50 per liter) kost ongeveer € 3.600 per jaar en een elektrische bestelbus (20 kWh/100 km à € 0,27 per kWh met 10% verlies) ongeveer € 1.440 per jaar. Vermenigvuldig met het aantal voertuigen om te zien hoeveel de keuze van het voertuig de energiebegroting van het jaar verandert.
Ook voor een huishouden wordt de post “brandstof” in de begroting bij een elektrische auto de post “stroom”: het bedrag per jaar vooraf schatten laat zien hoe je begroting verandert. Brandstofprijzen en het stroomtarief veranderen: de waarden eens per jaar bijwerken houdt de schatting actueel.
Formule
Kosten per km van de benzineauto (€/km)
Wiskundige notatie
(de gebruikelijke schrijfwijze)
\(c_g\)
\(=\)
\(p\)
\(\times\)
\(f\)
\(\div\)
\(100\)
In woorden
(symbolen vervangen door woorden)
④
\(c_g\): kosten per km van de benzineauto (€/km)
\(=\)
①
\(p\): brandstofprijs (€/l)
\(\times\)
②
\(f\): brandstofverbruik (l/100 km)
\(\div\)
③
100 km
De formule in woorden
①
Neem de
\(p\): brandstofprijs (€/l)
②
vermenigvuldig die met het
\(f\): brandstofverbruik (l/100 km)
om de kosten voor 100 km te krijgen,
③
deel door
100 km
④
en je krijgt de
\(c_g\): kosten per km van de benzineauto (€/km)
Een eenvoudig voorbeeld
Voor een benzineauto met een verbruik van 6,5 l/100 km en benzine van € 2,45 per liter zijn de kosten per km
\(c_g\): kosten per km van de benzineauto (€/km)
\(=\)
prijs (€ 2,45/l)
\(\times\)
verbruik (6,5 l/100 km)
\(\div\)
100
\(2{,}45 \times 6{,}5 \div 100 = 0{,}15925 \approx 0{,}1593\)
Het belangrijkste idee
“6,5 l/100 km” betekent dat 100 km 6,5 l kosten, dus 1 km kost \(6{,}5 \div 100 = 0{,}065\) l. Vermenigvuldig dat met de prijs van een liter en “prijs × verbruik ÷ 100” zijn de kosten van één kilometer. De eenheden kloppen ook: “€/l × l/100 km = €/100 km”, en ÷ 100 geeft €/km. Hier zijn dat ruim 15 cent per kilometer.
Staat je verbruik in km/l (kilometers met 1 liter, in het dagelijks leven “1 op 15”), dan zijn de kosten per km “prijs ÷ verbruik”; de rekenmachine biedt beide eenheden. Het verbruik volgens de fabriek (WLTP) en je werkelijk verbruik liggen vaak ver uit elkaar: stadsritten, airco en korte ritten verhogen het. Een verbruik uit je eigen tankbeurten of het gemiddelde op de boordcomputer geeft een realistischer resultaat.
Kosten per km van de elektrische auto (€/km)
Wiskundige notatie
(de gebruikelijke schrijfwijze)
\(c_e\)
\(=\)
\(u\)
\(\div\)
\(\left(1 - \dfrac{L}{100}\right)\)
\(\times\)
\(\dfrac{\eta}{100}\)
In woorden
(symbolen vervangen door woorden)
④
\(c_e\): kosten per km van de elektrische auto (€/km)
\(=\)
①
\(u\): stroomtarief (€/kWh)
\(\div\)
②
(1 − laadverlies \(L\) (%) ÷ 100)
\(\times\)
③
\(\eta\): elektrisch verbruik (kWh/100 km) ÷ 100
De formule in woorden
①
Neem het
\(u\): stroomtarief (€/kWh)
②
deel dat door
“1 − laadverlies \(L\) (%) ÷ 100”, het deel dat in de accu aankomt
om de echte prijs van een kWh in de accu te krijgen,
③
vermenigvuldig dat met de kWh die je voor 1 km gebruikt, het
\(\eta\): elektrisch verbruik (kWh/100 km) ÷ 100
④
en je krijgt de
\(c_e\): kosten per km van de elektrische auto (€/km)
Een eenvoudig voorbeeld
Voor een elektrische auto met een stroomtarief van € 0,27, een laadverlies van 10% en een elektrisch verbruik van 18 kWh/100 km zijn de kosten per km
\(c_e\): kosten per km van de elektrische auto (€/km)
\(=\)
tarief (€ 0,27/kWh)
\(\div\)
(1 − 10% ÷ 100)
\(\times\)
verbruik (18 kWh/100 km ÷ 100)
\(0{,}27 \div \left(1 - \dfrac{10}{100}\right) \times \dfrac{18}{100} = 0{,}27 \div 0{,}9 \times 0{,}18 = 0{,}3 \times 0{,}18 = 0{,}054\)
Het belangrijkste idee
De vorm is dezelfde als bij formule 1 (“prijs × verbruik ÷ 100”), maar een elektrische auto heeft laadverlies. Een deel van de ingekochte stroom komt nooit in de accu: het gaat verloren in de boordlader, die wisselstroom omzet in gelijkstroom, en in de koeling en elektronica tijdens het laden (ongeveer 10% bij thuis laden). Elke kWh in de accu kost dus “tarief ÷ (1 − verlies ÷ 100)” (bijvoorbeeld bij € 0,27 per kWh en 10% verlies: \(0{,}27 \div 0{,}9 = 0{,}30\) euro per kWh). Dat is niet “10% erbij”, want dat geeft \(0{,}27 \times 1{,}1 = 0{,}297\) euro: slechts 90% van wat je inkoopt komt aan, en je rekent van wat aankomt terug naar wat je inkoopt met “÷ 0,9”.
Vermenigvuldig die echte prijs met de kWh die je voor 1 km gebruikt (elektrisch verbruik in kWh/100 km ÷ 100) en je krijgt de kosten van één kilometer. Staat je verbruik in km/kWh, deel dan door het verbruik in plaats van te vermenigvuldigen; de rekenmachine biedt beide eenheden. Laad je vooral bij snelladers die de kWh aan de uitgang meten, vul dan een lager verlies in (een paar procent).
Energiekosten per jaar (benzine en elektrisch)
Wiskundige notatie
(de gebruikelijke schrijfwijze)
\(G\)
\(=\)
\(c_g\)
\(\times\)
\(d\)
\(\times\)
\(12\)
\(E\)
\(=\)
\(c_e\)
\(\times\)
\(d\)
\(\times\)
\(12\)
In woorden
(symbolen vervangen door woorden)
④
\(G\): brandstof per jaar, benzineauto (€)
\(=\)
①
\(c_g\): kosten per km van de benzineauto (€/km)
\(\times\)
②
\(d\): afstand per maand (km)
\(\times\)
③
12 maanden in een jaar
⑥
\(E\): stroom per jaar, elektrische auto (€)
\(=\)
⑤
\(c_e\): kosten per km van de elektrische auto (€/km)
\(\times\)
\(d\): afstand per maand (km)
\(\times\)
12 maanden in een jaar
De formule in woorden
①
Neem de
\(c_g\): kosten per km van de benzineauto (€/km)
②
vermenigvuldig die met de
\(d\): afstand per maand (km)
om de kosten per maand te krijgen,
③
en dan met de
12 maanden in een jaar
④
en je krijgt de
\(G\): brandstof per jaar, benzineauto (€)
⑤
Vermenigvuldig op dezelfde manier de
\(c_e\): kosten per km van de elektrische auto (€/km)
met de afstand per maand en met 12,
⑥
en je krijgt de
\(E\): stroom per jaar, elektrische auto (€)
Een eenvoudig voorbeeld
Met kosten per km van € 0,1593 voor de benzineauto (het voorbeeld van formule 1), € 0,054 voor de elektrische auto (het voorbeeld van formule 2) en 1.000 km per maand zijn de energiekosten per jaar
\(G\): brandstof per jaar, benzineauto (€)
\(=\)
per km (€ 0,1593/km)
\(\times\)
afstand per maand (1.000 km)
\(\times\)
12
\(E\): stroom per jaar, elektrische auto (€)
\(=\)
per km (€ 0,054/km)
\(\times\)
afstand per maand (1.000 km)
\(\times\)
12
\(G = 0{,}1593 \times 1.000 \times 12 = 1.911{,}6 \quad \left( \dfrac{2{,}45 \times 6{,}5}{100} \times 1.000 \times 12 = 1.911 \right)\)
\(E = 0{,}054 \times 1.000 \times 12 = 648 \quad \left( \dfrac{0{,}27}{0{,}9} \times \dfrac{18}{100} \times 1.000 \times 12 = 648 \right)\)
Het belangrijkste idee
Is het bedrag per km bekend, dan is de rest gewoon recht evenredig met de gereden afstand. Vermenigvuldig met de afstand per maand voor de kosten per maand en met 12 voor de kosten per jaar (de rekenmachine toont beide).
In de eerste regel gebruikt de eerste berekening de afgeronde kosten per km (€ 0,1593), en de waarde tussen haakjes de niet afgeronde kosten (€ 1.911). Tussentijds afronden verschuift het resultaat een beetje; de rekenmachine rekent daarom met de niet afgeronde waarden.
Om je afstand per maand te schatten, tel je “enkele reis woon-werk × 2 × werkdagen + ritten in het weekend”. In Nederland rijdt een personenauto gemiddeld ongeveer 12.000 km per jaar, ofwel 1.000 km per maand. Rijdt dezelfde auto twee keer zoveel, dan verdubbelen de energiekosten en het verschil ook: de afstand weegt zwaar in het resultaat.
Verschil per jaar (benzine − elektrisch)
Wiskundige notatie
(de gebruikelijke schrijfwijze)
\(\Delta\)
\(=\)
\(G\)
\(-\)
\(E\)
In woorden
(symbolen vervangen door woorden)
③
\(\Delta\): verschil per jaar (€)
\(=\)
①
\(G\): brandstof per jaar, benzineauto (€)
\(-\)
②
\(E\): stroom per jaar, elektrische auto (€)
De formule in woorden
①
Neem de
\(G\): brandstof per jaar, benzineauto (€)
②
trek er de
\(E\): stroom per jaar, elektrische auto (€)
van af
③
en je krijgt het
\(\Delta\): verschil per jaar (€)
(positief: de elektrische auto is goedkoper in energie; negatief: de benzineauto is dat)
Een eenvoudig voorbeeld
Met € 1.911 brandstof per jaar voor de benzineauto en € 648 stroom per jaar voor de elektrische auto (het voorbeeld van formule 3, niet afgeronde waarden) is het verschil per jaar
\(\Delta\): verschil per jaar (€)
\(=\)
benzine (€ 1.911)
\(-\)
elektrisch (€ 648)
\(1.911 - 648 = 1.263\)
Het belangrijkste idee
Het verschil wordt berekend als “benzine − elektrisch”: een positieve waarde betekent dat de energie van de elektrische auto dat bedrag per jaar goedkoper is, een negatieve waarde dat de brandstof van de benzineauto goedkoper is. Welke auto goedkoper is, hangt af van je waarden: daalt de brandstofprijs, stijgt het stroomtarief, loopt het verbruik in de winter op of laad je vooral bij dure snelladers, dan wordt het verschil kleiner en kan het zelfs omslaan.
Per km is het verschil \(c_g - c_e\), en vermenigvuldigd met de afstand per jaar (\(d \times 12\)) krijg je het verschil per jaar. Hoe meer je rijdt, hoe groter het verschil; hoe minder je rijdt, hoe kleiner.
Terugverdientijd van het prijsverschil (jaren)
Wiskundige notatie
(de gebruikelijke schrijfwijze)
\(T\)
\(=\)
\(\Delta P\)
\(\div\)
\(\Delta\)
In woorden
(symbolen vervangen door woorden)
③
\(T\): terugverdientijd (jaren)
\(=\)
①
\(\Delta P\): prijsverschil (€)
\(\div\)
②
\(\Delta\): verschil per jaar (€)
De formule in woorden
①
Neem het
\(\Delta P\): prijsverschil (€) = prijs van de elektrische auto − prijs van de benzineauto
②
deel dat door het
\(\Delta\): verschil per jaar (€) = hoeveel het verschil elk jaar kleiner wordt door de energie
③
en je krijgt de
\(T\): terugverdientijd (jaren)
(het aantal jaren waarin de in aanschaf duurdere auto het prijsverschil terugverdient met goedkopere energie)
Een eenvoudig voorbeeld
Kost de elektrische auto € 8.000 meer en is het verschil per jaar € 1.263 (het voorbeeld van formule 4; de energie van de elektrische auto is goedkoper), dan is de terugverdientijd
\(T\): terugverdientijd (jaren)
\(=\)
prijsverschil (€ 8.000)
\(\div\)
verschil per jaar (€ 1.263)
\(8.000 \div 1.263 = 6{,}334\cdots \approx 6{,}3\)
Het belangrijkste idee
De terugverdientijd is een eenvoudige maatstaf: het prijsverschil gedeeld door de besparing per jaar. De formule heeft alleen zin als de in aanschaf duurdere auto ook de auto met de goedkoopste energie is. Is de elektrische auto duurder (\(\Delta P > 0\)) en zijn de energiekosten lager (\(\Delta > 0\)), dan is het uitkomstgetal het aantal jaren waarin hij het prijsverschil terugverdient. Is de benzineauto duurder (\(\Delta P < 0\)) en is de brandstof goedkoper (\(\Delta < 0\)), dan geeft negatief gedeeld door negatief een positief getal: het aantal jaren waarin de benzineauto het verschil terugverdient.
Is dezelfde auto zowel in aanschaf als in gebruik goedkoper, dan wordt het verschil alleen maar groter: er valt niets terug te verdienen (de rekenmachine meldt dat). Heeft de in aanschaf duurdere auto energie die even duur of duurder is, dan wordt het verschil nooit kleiner: hij wordt nooit terugverdiend.
Is de terugverdientijd langer dan de tijd dat je de auto wilt houden, of dan de garantie op de accu (vaak 8 jaar of 160.000 km), dan verdient alleen de energiebesparing het prijsverschil niet terug. Deze berekening telt motorrijtuigenbelasting, verzekering, onderhoud, slijtage van de accu, restwaarde, subsidies en de aanleg van een laadpunt niet mee: houd daar ook rekening mee bij je beslissing.
De kosten per km van de benzineauto zijn “brandstofprijs × verbruik ÷ 100” en die van de elektrische auto “stroomtarief ÷ (1 − laadverlies ÷ 100) × elektrisch verbruik ÷ 100”; vermenigvuldig elk met de afstand per maand en met 12 voor de kosten per jaar. Het verschil (benzine − elektrisch) is het verschil per jaar, en het prijsverschil gedeeld door dat verschil is de terugverdientijd. De berekening laat zien hoeveel de energiekosten voor jouw waarden verschillen, niet welke auto de beste koop is.
Symbolen en begrippen
Symbolen
| \(p\) | Brandstofprijs (€/l), de prijs van een liter. De letter is de beginletter van “prijs” (in het Engels price). |
| \(f\) | Het brandstofverbruik van de benzineauto (l/100 km), de liters die je voor 100 km gebruikt. De letter komt van het Engelse “fuel” (brandstof). |
| \(c_g\) | De kosten per km van de benzineauto (€/km). De \(c\) staat voor “cost” (kosten) en de kleine \(g\) voor het Engelse “gasoline” (benzine). |
| \(u\) | Het stroomtarief (€/kWh). De letter staat voor het Engelse “unit price” (prijs per eenheid). |
| \(L\) | Het laadverlies (%), het deel van de ingekochte stroom dat niet in de accu aankomt. De letter komt van het Engelse “loss” (verlies). |
| \(\eta\) | Het elektrisch verbruik van de elektrische auto (kWh/100 km), de kWh die je voor 100 km gebruikt. De Griekse letter eta wordt vaak gebruikt voor het rendement; hier staat hij voor wat de auto verbruikt om te rijden. |
| \(c_e\) | De kosten per km van de elektrische auto (€/km). De kleine \(e\) staat voor “elektrisch”. |
| \(d\) | De afstand per maand (km). De letter staat voor “distance” (afstand). |
| \(G\) | De brandstofkosten per jaar van de benzineauto (€). De letter komt van het Engelse “gasoline” (benzine). |
| \(E\) | De stroomkosten per jaar van de elektrische auto (€). De letter staat voor “elektrisch”. |
| \(\Delta\) | Het verschil per jaar (€) = brandstof per jaar van de benzineauto − stroom per jaar van de elektrische auto. De Griekse letter delta wordt vaak gebruikt voor een verschil of een verandering. |
| \(\Delta P\) | Het prijsverschil (€) = prijs van de elektrische auto − prijs van de benzineauto. De \(P\) staat voor “prijs”, en \(\Delta\) staat ervoor omdat het een verschil is. |
| \(T\) | De terugverdientijd (jaren). De letter komt van het Engelse “time” (tijd). |
Begrippen
| brandstofverbruik | De hoeveelheid brandstof die je voor het rijden gebruikt, in Nederland meestal uitgedrukt in l/100 km (liter voor 100 km); in het dagelijks leven zeg je ook “1 op 15” (1 liter voor 15 km, ofwel km/l). Bij l/100 km geldt: hoe kleiner het getal, hoe zuiniger de auto. De opgave van de fabrikant (WLTP, gemeten in genormeerde tests) verschilt vaak van wat je in de praktijk haalt; je kunt je werkelijke verbruik meten met de volgtankmethode (getankte liters ÷ gereden km sinds de vorige volle tank × 100). |
| werkelijk verbruik | Het verbruik dat je in de praktijk echt haalt. Het ligt vaak hoger dan het officiële verbruik (WLTP). |
| elektrisch verbruik | De stroom die een elektrische auto gebruikt om te rijden, meestal getoond in kWh/100 km (het equivalent van l/100 km bij een benzineauto). Hoe kleiner het getal, hoe zuiniger de auto. Het verschilt per model, snelheid, verwarming en temperatuur en loopt in de winter vaak op. Je kunt het ook uitdrukken in km/kWh (100 ÷ kWh/100 km). |
| kWh (kilowattuur) | De eenheid van hoeveelheid elektriciteit. Gebruik je een vermogen van 1 kW een uur lang, dan verbruik je 1 kWh. De capaciteit van accu’s en je energienota worden in deze eenheid geteld. |
| laadverlies | Het deel van de ingekochte stroom dat verloren gaat, vooral als warmte, voordat het in de accu aankomt. De belangrijkste oorzaken zijn de boordlader, die wisselstroom omzet in gelijkstroom, en de koeling en elektronica die tijdens het laden werken. Ongeveer 10% bij thuis laden (stopcontact of laadpaal). |
| stroomtarief | De prijs van 1 kWh stroom (€/kWh). Hij hangt af van je leverancier, je contract (vast, variabel of dynamisch), je energiebelasting en de plek waar je laadt. Een gemiddeld tarief voor thuis was in 2026 ongeveer € 0,27 per kWh inclusief energiebelasting en btw (Milieu Centraal); openbaar laden kost vaak € 0,40 tot € 0,50 en snelladen € 0,65 tot € 0,85 per kWh. De vaste kosten van je energiecontract betaal je apart en hangen niet af van de verbruikte kWh. |
| autokosten | Wat het elk jaar kost om een auto te houden. Naast energie horen daar verzekering, motorrijtuigenbelasting, onderhoud, banden, parkeren en afschrijving bij. Deze pagina vergelijkt alleen het energiedeel (brandstof en stroom). |
| terugverdientijd | Het prijsverschil van de duurdere keuze gedeeld door de besparing per jaar. Dit is een eenvoudige berekening: ze gaat uit van elk jaar dezelfde besparing en houdt geen rekening met de tijdswaarde van geld (rente, bijvoorbeeld). Het is een maatstaf; hoe lang je de auto houdt en de slijtage van de accu moet je apart afwegen. |
| recht evenredig | Twee grootheden zijn recht evenredig als de ene ook verdubbelt of verdrievoudigt wanneer de andere dat doet. De energiekosten zijn recht evenredig met de gereden afstand; de grafiek is een rechte lijn door de oorsprong en de richtingscoëfficiënt is het bedrag per km (of per jaar). |
Handig om vooraf te weten
Dit helpt je om de berekening op deze pagina te gebruiken en te begrijpen, en niet alleen op de knop te drukken.
Loop je vast, dan is terugkeren naar deze onderwerpen de snelste weg.
| Rekenen per eenheid en verhoudingen (groep 7-8, 10-12 jaar) |
|
| Procenten (groep 7-8, 10-12 jaar) |
|
| Recht evenredig verband (klas 1-2, 12-14 jaar) |
|
| Negatieve getallen (klas 1, 12-13 jaar) |
|
| Lineaire functies en het snijpunt van twee lijnen (klas 2-3, 13-15 jaar) |
|
| Vermogen en energie (natuurkunde, klas 2-3, 13-15 jaar) |
|
Berekenen met Excel
Kopieer de hele tabel hieronder en plak die in cel A1 van Excel. Het werkt direct.
Tabel om de kosten per km van de benzineauto te berekenen
| Brandstofprijs (€/l) | 2,45 |
| Brandstofverbruik (l/100 km) | 6,5 |
| Kosten per km, benzineauto (€/km) | =B1*B2/100 |
Tabel om de kosten per km van de elektrische auto te berekenen
| Stroomtarief (€/kWh) | 0,27 |
| Laadverlies (%) | 10 |
| Elektrisch verbruik (kWh/100 km) | 18 |
| Kosten per km, elektrische auto (€/km) | =B1/(1-B2/100)*B3/100 |
Tabel om de energiekosten per jaar te berekenen (benzine en elektrisch)
| Kosten per km, benzineauto (€/km) | 0,1593 |
| Kosten per km, elektrische auto (€/km) | 0,054 |
| Afstand per maand (km) | 1000 |
| Brandstof per maand, benzineauto (€) | =B1*B3 |
| Stroom per maand, elektrische auto (€) | =B2*B3 |
| Brandstof per jaar, benzineauto (€) | =B4*12 |
| Stroom per jaar, elektrische auto (€) | =B5*12 |
Tabel om het verschil per jaar te berekenen
| Brandstof per jaar, benzineauto (€) | 1911 |
| Stroom per jaar, elektrische auto (€) | 648 |
| Verschil per jaar (€, benzine − elektrisch) | =B1-B2 |
Tabel om de terugverdientijd te berekenen
| Prijsverschil (€, elektrisch − benzine) | 8000 |
| Verschil per jaar (€, benzine − elektrisch) | 1263 |
| Terugverdientijd (jaren) | =B1/B2 |
Na het plakken zijn de bovenste cellen van kolom B jouw waarden en rekenen de cellen met een formule automatisch.
De eerste tabel gebruikt het voorbeeld van benzine van € 2,45 per liter en een verbruik van 6,5 l/100 km: B3 toont 0,15925 (€ per km). De tweede gebruikt € 0,27 per kWh, 10% verlies en 18 kWh/100 km: B4 toont 0,054 (€ per km). De derde vermenigvuldigt die twee waarden met 1.000 km per maand: per maand € 159,30 voor de benzineauto en € 54,00 voor de elektrische auto; per jaar € 1.911,60 en € 648,00 (omdat de kosten per km zijn afgerond, wijkt het resultaat iets af van de € 1.911 van de rekenmachine).
De vierde tabel geeft het verschil per jaar: B3 toont 1263 (€). De vijfde deelt het prijsverschil van € 8.000 door dat verschil: B3 toont ongeveer 6,3 (jaren). Is het verschil per jaar negatief (de brandstof van de benzineauto is goedkoper) en het prijsverschil positief, dan is het resultaat van die tabel ook negatief: het prijsverschil kan niet door energie worden terugverdiend, lees het niet als een aantal jaren. Vervang gewoon de getallen in kolom B door de jouwe. Staan je verbruiken in km/l en km/kWh, deel dan in plaats van te vermenigvuldigen: =B1/B2 en =B1/(1-B2/100)/B3.
De eerste tabel gebruikt het voorbeeld van benzine van € 2,45 per liter en een verbruik van 6,5 l/100 km: B3 toont 0,15925 (€ per km). De tweede gebruikt € 0,27 per kWh, 10% verlies en 18 kWh/100 km: B4 toont 0,054 (€ per km). De derde vermenigvuldigt die twee waarden met 1.000 km per maand: per maand € 159,30 voor de benzineauto en € 54,00 voor de elektrische auto; per jaar € 1.911,60 en € 648,00 (omdat de kosten per km zijn afgerond, wijkt het resultaat iets af van de € 1.911 van de rekenmachine).
De vierde tabel geeft het verschil per jaar: B3 toont 1263 (€). De vijfde deelt het prijsverschil van € 8.000 door dat verschil: B3 toont ongeveer 6,3 (jaren). Is het verschil per jaar negatief (de brandstof van de benzineauto is goedkoper) en het prijsverschil positief, dan is het resultaat van die tabel ook negatief: het prijsverschil kan niet door energie worden terugverdiend, lees het niet als een aantal jaren. Vervang gewoon de getallen in kolom B door de jouwe. Staan je verbruiken in km/l en km/kWh, deel dan in plaats van te vermenigvuldigen: =B1/B2 en =B1/(1-B2/100)/B3.
Berekenen met Google Spreadsheets
Kopieer de hele tabel hieronder en plak die in cel A1 van Google Spreadsheets. Het werkt direct.
Tabel om de kosten per km van de benzineauto te berekenen
| Brandstofprijs (€/l) | 2,45 |
| Brandstofverbruik (l/100 km) | 6,5 |
| Kosten per km, benzineauto (€/km) | =B1*B2/100 |
Tabel om de kosten per km van de elektrische auto te berekenen
| Stroomtarief (€/kWh) | 0,27 |
| Laadverlies (%) | 10 |
| Elektrisch verbruik (kWh/100 km) | 18 |
| Kosten per km, elektrische auto (€/km) | =B1/(1-B2/100)*B3/100 |
Tabel om de energiekosten per jaar te berekenen (benzine en elektrisch)
| Kosten per km, benzineauto (€/km) | 0,1593 |
| Kosten per km, elektrische auto (€/km) | 0,054 |
| Afstand per maand (km) | 1000 |
| Brandstof per maand, benzineauto (€) | =B1*B3 |
| Stroom per maand, elektrische auto (€) | =B2*B3 |
| Brandstof per jaar, benzineauto (€) | =B4*12 |
| Stroom per jaar, elektrische auto (€) | =B5*12 |
Tabel om het verschil per jaar te berekenen
| Brandstof per jaar, benzineauto (€) | 1911 |
| Stroom per jaar, elektrische auto (€) | 648 |
| Verschil per jaar (€, benzine − elektrisch) | =B1-B2 |
Tabel om de terugverdientijd te berekenen
| Prijsverschil (€, elektrisch − benzine) | 8000 |
| Verschil per jaar (€, benzine − elektrisch) | 1263 |
| Terugverdientijd (jaren) | =B1/B2 |
Deze formules gebruiken alleen de vier hoofdbewerkingen: dezelfde formules als in Excel werken ongewijzigd. Kopieer de hele tabel, plak hem in cel A1 en vervang kolom B door je eigen getallen.
Berekenen met Python
monthly_km = 1000 # afstand per maand (km)
gas_km_per_liter = 15.4 # verbruik van de benzineauto in km/l (6,5 l/100 km → 100 ÷ 6,5 ≈ 15,4)
gas_yen_per_liter = 2.45 # brandstofprijs (€/l)
ev_km_per_kwh = 5.6 # elektrisch verbruik in km/kWh (18 kWh/100 km → 100 ÷ 18 ≈ 5,6)
elec_yen_per_kwh = 0.27 # stroomtarief (€/kWh)
loss_percent = 10 # laadverlies (%)
price_diff_yen = 8000 # prijsverschil (€, elektrisch − benzine)
# kosten per km (€/km): benzine = prijs ÷ km/l, elektrisch = prijs ÷ (1 − verlies ÷ 100) ÷ km/kWh
gas_cost_per_km = gas_yen_per_liter / gas_km_per_liter
ev_cost_per_km = elec_yen_per_kwh / (1 - loss_percent / 100) / ev_km_per_kwh
# kosten per jaar (€) = kosten per km × afstand per maand × 12
gas_yearly = gas_cost_per_km * monthly_km * 12
ev_yearly = ev_cost_per_km * monthly_km * 12
# verschil per jaar (€; positief = de energie van de elektrische auto is goedkoper)
yearly_diff = gas_yearly - ev_yearly
print(f"Kosten per km, benzineauto: € {gas_cost_per_km:.2f}/km")
print(f"Kosten per km, elektrische auto: € {ev_cost_per_km:.2f}/km")
print(f"Kosten per jaar: benzine € {gas_yearly:.2f} / elektrisch € {ev_yearly:.2f}")
print(f"Verschil per jaar (benzine − elektrisch): € {yearly_diff:.2f}")
# terugverdientijd: heeft alleen zin als de duurdere auto ook de goedkoopste energie heeft
if (price_diff_yen > 0 and yearly_diff > 0) or (price_diff_yen < 0 and yearly_diff < 0):
print(f"Terugverdientijd: {price_diff_yen / yearly_diff:.1f} jaar")
else:
print("Terugverdientijd: niet van toepassing met deze waarden")
Werkt met alleen de standaardbibliotheek. Vervang de eerste zeven waarden (afstand, verbruik, brandstofprijs, elektrisch verbruik, stroomtarief, verlies en prijsverschil) door de jouwe en voer het uit. De code gebruikt de verbruiken in km/l en km/kWh: om om te rekenen deel je 100 door l/100 km en door kWh/100 km. De namen van de variabelen komen uit de oorspronkelijke versie (yen); de waarden zijn in euro. De uitvoer rondt de kosten per km af op 2 decimalen (€ 0,16 en € 0,05). De laatste if-opdracht toont de terugverdientijd alleen als de in aanschaf duurdere auto ook de goedkoopste energie heeft.
De formule in LaTeX en andere wiskundenotaties (om te kopiëren)
Kosten per km van de benzineauto (€/km)
c_g = p × f ÷ 100
c_g = \frac{p \times f}{100}
<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
<mrow>
<msub><mi>c</mi><mi>g</mi></msub>
<mo>=</mo>
<mfrac><mrow><mi>p</mi><mo>×</mo><mi>f</mi></mrow><mn>100</mn></mfrac>
</mrow>
</math>
c_g = (p * f) / 100
gasCostPerKm = gasPrice*consumption/100
c_g := p*f/100;
c_g = p*f/100;
c_g = (p×f)/100
Kosten per km van de elektrische auto (€/km)
c_e = u ÷ (1 − L ÷ 100) × η ÷ 100
c_e = \frac{u}{1 - \frac{L}{100}} \times \frac{\eta}{100}
<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
<mrow>
<msub><mi>c</mi><mi>e</mi></msub>
<mo>=</mo>
<mfrac>
<mi>u</mi>
<mrow><mn>1</mn><mo>−</mo><mfrac><mi>L</mi><mn>100</mn></mfrac></mrow>
</mfrac>
<mo>×</mo>
<mfrac><mi>η</mi><mn>100</mn></mfrac>
</mrow>
</math>
c_e = u / (1 - L/100) * eta / 100
evCostPerKm = elecPrice/(1 - loss/100)*consumption/100
c_e := u/(1 - L/100)*eta/100;
c_e = u/(1 - L/100)*eta/100;
c_e = u/(1−L/100)×η/100
Energiekosten per jaar (benzine en elektrisch)
G = c_g × d × 12, E = c_e × d × 12
G = c_g \times d \times 12, \quad E = c_e \times d \times 12
<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
<mrow>
<mi>G</mi><mo>=</mo>
<msub><mi>c</mi><mi>g</mi></msub><mo>×</mo><mi>d</mi><mo>×</mo><mn>12</mn>
<mo>,</mo><mspace width="1em"/>
<mi>E</mi><mo>=</mo>
<msub><mi>c</mi><mi>e</mi></msub><mo>×</mo><mi>d</mi><mo>×</mo><mn>12</mn>
</mrow>
</math>
G = c_g * d * 12, E = c_e * d * 12
gasYearly = gasCostPerKm*monthlyDistance*12; evYearly = evCostPerKm*monthlyDistance*12
G := c_g*d*12; E := c_e*d*12;
G = c_g*d*12; E = c_e*d*12;
G = c_g×d×12, E = c_e×d×12
Verschil per jaar (benzine − elektrisch)
Δ = G − E
\Delta = G - E
<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
<mrow>
<mi>Δ</mi>
<mo>=</mo>
<mi>G</mi>
<mo>−</mo>
<mi>E</mi>
</mrow>
</math>
Delta = G - E
yearlyDiff = gasYearly - evYearly
Delta := G - E;
Delta = G - E;
Δ = G−E
Terugverdientijd van het prijsverschil (jaren)
T = ΔP ÷ Δ
T = \frac{\Delta P}{\Delta}
<math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block">
<mrow>
<mi>T</mi>
<mo>=</mo>
<mfrac>
<mrow><mi>Δ</mi><mi>P</mi></mrow>
<mi>Δ</mi>
</mfrac>
</mrow>
</math>
T = (Delta P) / Delta
paybackYears = priceDiff/yearlyDiff
T := DeltaP/Delta;
T = DeltaP/Delta;
T = ΔP/Δ
Zo laat je ChatGPT de berekening doen
Je bent een rekenassistent die de energiekosten van twee auto’s vergelijkt. Voer de volgende berekening uit door echt Python-code uit te voeren en baseer je antwoord alleen op de getallen uit de uitvoer (geen hoofdrekenen en geen schatten). Ik rijd 1.000 km per maand. De benzineauto verbruikt 6,5 l/100 km met benzine van € 2,45 per liter. De elektrische auto verbruikt 18 kWh/100 km met stroom van € 0,27 per kWh en 10% laadverlies. De elektrische auto kost € 8.000 meer in aanschaf. Bereken de kosten per km van de benzineauto met “prijs × verbruik ÷ 100”, die van de elektrische auto met “stroomtarief ÷ (1 − verlies ÷ 100) × verbruik ÷ 100” en de kosten per jaar met “kosten per km × afstand per maand × 12”. Geef: 1. De kosten per km van de benzineauto en de elektrische auto (€ per km) 2. De energiekosten per maand en per jaar van elke auto (€) 3. Het verschil per jaar (benzine − elektrisch) (€) 4. De terugverdientijd: het prijsverschil gedeeld door het verschil per jaar (jaren). Is het verschil per jaar negatief, antwoord dan dat “het prijsverschil niet door energie kan worden terugverdiend” Laat de gebruikte formules en de getallen uit de uitvoer zien. Tel motorrijtuigenbelasting, verzekering, onderhoud en subsidies niet mee.
Zo werkt het
-
1Vul je getallen inTyp de getallen waarmee je wilt rekenen in de invoervelden
-
2BerekenKlik op de knop “Berekenen”
-
3Bekijk het resultaatHet resultaat verschijnt meteen. Op dezelfde pagina vind je ook de uitwerking van de berekening en de uitleg van de formule
Kenmerken van DataChef
Eenvoudig en gratis
Onbeperkt gratis converteren
Geen voorkennis nodig – intuïtieve en eenvoudige bediening
Geen voorkennis nodig – intuïtieve en eenvoudige bediening
Geen registratie nodig
Direct te gebruiken
Zonder persoonlijke gegevens op te geven
Zonder persoonlijke gegevens op te geven
Veilig en betrouwbaar
Sterk versleutelde verbinding (SSL)
Bestand wordt automatisch verwijderd zodra je op "Downloaden" klikt
Bestand wordt automatisch verwijderd zodra je op "Downloaden" klikt
Snel
Snelle laadtijden en snelle conversie
Zonder watermerk
Geen watermerk
Geen bronvermelding vereist
Geen bronvermelding vereist
Commercieel gebruik toegestaan
Gratis voor commercieel gebruik
Geen toestemming vooraf nodig
Geen toestemming vooraf nodig
Gerelateerde functies
Laadkosten van een elektrische auto berekenen (thuis laden en laadpaal, kosten per km)
Berekent de kosten van één keer laden uit de accucapaciteit, het laadniveau, het laadverlies en het stroomtarief, plus de kosten per km en per maand (de kant van de elektrische auto op deze pagina in detail)
Brandstofkosten berekenen (liters en kosten van een rit uit verbruik en literprijs)
Berekent de benodigde liters brandstof en de brandstofkosten uit de afstand, het verbruik en de literprijs (de kant van de benzineauto op deze pagina in detail)
